මහා නාහිමියන්ගේ ශාසනික සේවා

පොකුණුවිට ශ්‍රී විනයාලංකාරාරාමාධිපතිව වැඩ විසූ ශ්‍රී ලංකා ශ්වේජින් මහ නිකායේ මහ නායක පදවිය හෙබවූ, සාහිත්‍ය චක්‍රවර්ති, පණ්ඩිත, මහාචාර්ය පරම පූජණීය රේරුකානේ චන්දවිමල මහා නායක මාහිමිපාණන් වහන්සේ, උතුම් පැවිදි ජීවිතය අවුරුදු 91 ½ ක් පමණ ගතකළ සියවසක් ජීවත් වූ ත්‍රිපිටක ධර්මය ගැන අති විශිෂ්ඨ දැණුමක් ඇතිව ඉතා උසස් මානසික දියුණුවක් ලබාගෙන සිල්වත් ගුණවත් කමින් පරිපූර්ණව තමන් වහන්සේ දියුණු කරගත් ධර්ම ඥානයෙන් කිසිදු ලාභ ප්‍රයෝජනයක් අපේක්ෂා නොකොට නිශ්සරණාධ්‍යාසයෙන් යුතුව උන්වහන්සේටම ආවේනික වූ සුවිසද ලේඛකත්වයෙන් පළමු ලියන අත් පිටපත ම කිසිදු සකස් කිරීමකින් තොරව මුද්‍රණයට දීමට සුදුසු පරිදි ත්‍රිපිටකයේ සාරාංශය යැයි කිව හැකි පරිදි කියවන ජනයාගේ හදවත ශ්‍රද්ධාදී ගුණධර්ම වැඩෙමින් දහම නොදැනීමෙන් නොමගට බරවූ අයගේ සිත් සතන් පවා දහමට නැඹුරු කරන පුදුම ශක්තියකින් යුතුව කියවන ජනයාට නිරවුල්ව නිවැරදිව තේරුම් ගැණීමට පහසු වන පිරිදි ගිහි පැවිදි දෙපක්ෂයටම එකසේ ප්‍රයෝජනවත් වන පරිදි ධර්ම ග්‍රන්ථ 27 ක් පමණ ලියා සම්බුද්ධ ශාසනයට අද්විතීය සේවාවක් සිදුකොට වදාළ මහෝත්තමයන් වහන්සේ නමකි.

මහා නාහිමියන්ගේ ශාසනික සේවා අතරින් ඉහළින්ම කැපී පෙනෙන්නේ ලේඛකයෙකු වශයෙන් කළ උදාර සේවයයි. ගිහි පැවිදි දෙපක්ෂයටම ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වටිනා ග්‍රන්ථ රාශියක් (30ක් පමණ) උන්වහන්සේ මෙතෙක් ලියා ඇත. සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනයක් ලැබූ අයෙකුට පවා පහසුවෙන් අවබෝධ කරගැනීමට හැකි සේ ත්‍රිපිටක ධර්මයේ ගැඹුරු ධර්ම කොටස් පවා ඉතා ලිහිල්ව ලිවීමට උන්වහන්සේට ඇත්තේ සහජ දක්ෂතාවයකි.

1986. 08.12 වන දා බුදුසරණ

රේරුකානේ චන‍දවිමල මහනාහිමිගේ දහම් පොත්

🟡 බෞද්ධයකු වශයෙන් දතයුතු මූලික කරුණු ඇතුළත් පොත්

1. බෞද්ධයාගේ අත්පොත – බෞද්ධකම උපතින් හිමිවන්නක් නොවේ. නියම බෞද්ධයාට අවශ්‍ය මූලික දැනුම ලබා ගැනීමටත්, බෞද්ධයකු වශයෙන් හැසිරීමට අවශ්‍ය හැදියාව ලබා ගැනීමටත් මුලින්ම කියවිය යුතු පොතකි.

2. පු‍ණ්‍යෝපදේශය – බෞද්ධයන් කරන වන්දනා පූජා උසස් ප්‍රතිඵල ලැබෙන අයුරින් කරන හැටිත්, ග්‍රහ අපල අමනුෂ්‍ය දෝෂ දුරු කරගන්නා ආගමික විධිත්, මෙලොව පරලොව සාර්ථක කර ගැනීමට බෞද්ධයකු වශයෙන් කළ යුතු වැඩත් මාතෘකා 14 ක් යටතේ විස්තර කළ පොතකි.

3. සූවිසි මහ ගුණය – තෙරුවන් ගුණ සූවිස් (24) ශ්‍රද්ධා භක්තිය උපදවන ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත. බෞද්ධ සාහිත්‍ය කෘතියක් වශයෙන්ද රසවත්ව කියවිය හැකිය.

4. මංගල ධර්ම විස්තරය – මහා මංගල සූත්‍රයේ මංගල කරුණු 38 සරලව පැහැදිලි කරයි. ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා ආගම් භේදයකින් තොරව හැමදෙනා විසින් කියවිය යුතු ග්‍රන්ථයකි.

5. පොහොය දිනය – සීල සමාදානය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා කියවිය යුතු පොතකි. පොහෝ දින කළයුතු වන්දනා, පූජා, භාවනා ආදී කටයුතු පිළිබඳ විස්තර ඇත.

6. බෝධි පූජාව – අද බහුලව කෙරෙන පිංකමකි. නියම ප්‍රතිඵල ලැබිය හැකි ආකාරයෙන් බෝධි පූජාව කරන ආකාරය මේ පොතින් දැනගත හැකිය.

7. බුද්ධ නීති සංග්‍රහය – සත්ත්වයාගේ මෙලොව පරලොව යහපතටත් නිවන් ලැබීමටත් උපකාර වන ධර්ම විස්තර කරන පොතකි. උපදේශ ගාථා 550 ක් ඇසුරින් සකසා ඇති මෙය ඉගැන්වීමටද සුදුසුය.

8. බෝධිපාක්ෂික ධර්ම විස්තරය – නිවන් දැකීමට උපකාර වන ධර්ම 37 විස්තර කරන පොතකි. නිවන් පතන්නන් විසින් කියවිය යුතු පොතකි.

9. පාරමිතා ප්‍රකරණය – නිවන් ලැබීම උදෙසා කරන පින්කම් පාරමිතා නම් වේ. ඒ දහයක් මේ පොතෙහි විස්තර කර ඇත. පාරමිතා වඩන ආකාරය පැහැදිලි කරයි.

10. ධර්ම විනිශ්චය – බෞද්ධයන් අතර ඇතිවන විතර්කයන්ට පිළිතුරු වශයෙන් ප්‍රශ්න 100ක් ඇතුළත් පොතකි. බොහෝ දහම් කරුණු ගැන නිරවුල් දැනුමක් ලබා ගත හැක.

11. නිර්වාණ විනිශ්චය හා පුනරුත්පත්ති ක්‍රමය – බෞද්ධයන්ගේ ප්‍රධාන බලාපොරොත්තුව වූ නිර්වාණය පිළිබඳ විස්තර ඇතුළත් පොතකි. පුනරුත්පත්ති ක්‍රමයත් පැහැදිලි කරයි.

🟢 අභිධර්මය හදාරන්නන්ට වැදගත් පොත්

12. අභිධර්මයේ මූලික කරුණු – චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කර ගැනීමට අභිධර්මය පිළිබඳ මූලික දැනුම ලබාගැනීම ප්‍රයෝජනවත්ය.

13. අභිධර්ම මාර්ගය
නිරවුල්ව හා නිවැරදිව පහසුවෙන් අභිධර්මය හැදෑරීම සඳහා පිළියෙළ කර ඇති දහම් විභාග සඳහා සුදුසු පොතකි. අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහය අනුව ලියවී ඇත.

14. වඤ්චක ධර්ම හා චිත්තෝපක්ලේශ ධර්ම
අකුශලයන්ගෙන් මිදීම පිණිස සිත කිලිටි කරන ධර්ම ගැන අවබෝධයක් තිබිය යුතුය. —වත්ථ˜ සූත්‍රයේ දක්වා ඇති චිත්තෝපක්ලේශ ධර්ම පැහැදිලි කරමින් ලියා ඇත. කුශලාකාරයෙන් ඉදිරිපත්වී සිත රවටන ඒ චිත්ත ස්වභාව පැහැදිලි කරන වඤ්චක ධර්ම පොත බොහෝ උගතුන්ගේ පැසසුමට ලක් වී ඇත. මේ පිළිබඳ ලියවුනු එකම පොතයි.

15. කෙලෙස් එක්දහස් පන්සීය
නොයෙක් වර අසන්නට ලැඛෙතත් මේ ගැන දන්නන් විරලය. කෙලෙස් වශයෙන් ඉදිරිපත් වන චිත්තස්වභාවයන්ගේ අනේකාකාර විස්තර කරන පොතකි.

16. පට්ඨාන මහා ප්‍රකරණ සන්නය
පට්ඨානය අභිධර්ම පිටකයේ අන්තිම පොතයි. පට්ඨාන ප්‍රකරණය උගතයුතු ආකාරය පැහැදිලි කරන මේ පොතෙහි ප්‍රස්තාවනාව කර්තෘගේ අබිදම් දැනුම ප්‍රකට කරයි.

17. අනුවාද සහිත අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහය
අභිධර්මය ඉගෙනීම සඳහා මුලින්ම වනපොත් කරන අභිධර්මාර්ථ සංග්‍රහයට කළ සරල සිංහල අනුවාදයකි.

🔵 භාවනා කරන්නවුන්ට ප්‍රයෝජනවත් පොත්

18. චතුරාය්‍ය සත්‍යය
බුදුරජාණන් වහන්සේලා ලොව පහළවන්නේ චතුරාර්ය සත්‍යය දේශනා කරනු පිණිසය. ලොකෝත්තර මාර්ග ඵල ලැබීමට නම් චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කළ යුතුය. කාටත් පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි සේ චතුරාර්ය සත්‍ය ධර්මය පැහැදිලි කරන පොතකි.

19. විදර්ශනා භාවනා ක්‍රමය
කෙලින්ම නිවන් ලබා දෙන පිංකම විදර්ශනා භාවනායි¡ විදර්ශනා වඩන බොහෝ ක්‍රම අතුරින් පහසුවෙන් ප්‍රතිඵල ලැබිය හැකි ක්‍රමයක් වස්තර කරයි.

20. චත්තාළීසාකාර මහා විපස්සනා භාවනාව
විදර්ශනා ඥානය දියුණු වීම සඳහා භාවනා කරන්නවුන් විසින් කියවීමට සුදුසු පොතකි.

21. සතිපට්ඨාන භාවනා ක්‍රමය
දැනට කඳුබොඩ ආදී විපස්සනා භාවනා මධ්‍යස්ථානවල පුහුණු කරන භවනා ක්‍රමය ධර්මානුකූලව විස්තර කරයි.

22. සතිපට්ඨාන භාවනා විවේචනය හා වෙනත් කෘති
බෞද්ධ භාවනා ක්‍රම සමාජයේ පැතිරීමට විරෝධය පල කළ වුන්ට දුන් පිළිතුරු, රුවන්වැලි මහ සෑයට චූඩාමාණික්‍ය පැළඳවීම පිළිබඳ විස්තර, බෞද්ධ භාවනාව හා සරල නිවැරදි බුදු දහම ප්‍රචාරය කළ ශ්‍රී ලංකා ශ්වේජින් නිකාය විස්තර ඇතුලත් පොතකි.

23. පටිච්ච සමුප්පාද විවරණය
හේතු-ප්‍රත්‍ය න්‍යාය පැහැදිලි කරන බුදු දහමේ ගඹුරු දහම් කොටස් විස්තර කරන පොතකි. සියලූ බෝසත්වරුන් බුදුවන දින රාත්‍රී පස්චිම යාමයේ භාවනාවක් වශයෙන් මෙනෙහි කරන පටිච්ච සමුප්පාදය හේතු උදාහරණ උපමා සහිතව විස්තර කර ඇත.

🟤 විනය අභිලාෂීන්ට හා පැවිදිවූ හිමිවරුන්ට පොත්

24. ශාසනාවතරණය
උපසම්පන්න හා අනුපසම්පන්න භික්ෂූන් වහන්සේටත් සිල් මාතාවන්ටත් අත් පොතක් වශයෙන් භාවිතයට සුදුසුය. පැවිදි වන්නට අපේක්ෂා කරන්නන් මුලින්ම මේ පොත කියවීම මැනවි.

25. උපසම්පදා ශීලය
විනය නොදැන උපසම්පදා වීම නපුරකි. උපසම්පදා ශීලය පහසුවෙන් තේරුම් ගත හැකි සේ විග්‍රහ කරන පොතකි.

26. විනය කර්ම පොත
පැවිදි කිරීම හා උපසම්පදා කිරීම හා සීමා බන්ධනය කිරීම ආදී විනය කර්මයන් ගැන පැහැදිලි විස්තරයකි.

27. අනුවාද සහිත උභය ප්‍රාතිමෝක්ෂය
මුලින්ම වනපොත් කරන විනය අත් පොතකි. පෙළ සහිත සරල සිංහල අනුවාදයෙන් යුක්තයි.

🟣 ශ්‍රී චන්දවිමල ධර්මපුස්තක මණ්ඩලයෙන් ප්‍රකාශිත වෙනත් පොත්

28. මෙකල නිවුනු ඇත්තෝ
අතිගෞරවාහජ් රේරුකානේ චන්දවිමල මහනාහිමිපාණන් වහන්සේ අපවත් වීමෙන් වසරකට පසු ප්‍රවීන ධර්ම දේශකයන් වහන්සේලා පැවැත් වූ සංවත්සර ධර්ම දේශනා 15 ක් සහ උපස්ථායක පූජ්‍ය කිරිඔරුවේ ධම්මානන‍ද නාහිමියන් මහනාහිමියන් පිළිබඳව කළ චරිත විවරණයකි.

29. සුරාධුර්තය හෙවත් මද්‍යලෝලය
වෛද්‍ය නීල් කෙසල් හා හෙන්රි වෝල්ටන් වියතුන් විසින් 1965 දී කළ පර්යේෂණ නිබන්ධයක සිංහල අනුවාදය. සුරාසුරන් ඉන් මුදවා ගැනීම සඳහා වූ උපදේශන ග්‍රන්ථයකි.

30. බුදුසසුන පුබුදු කළ ශ්‍රී ලංකා ශ්වේජින් නිකාය සියවස, ශාස්ත්‍රීය සමරු කලාපය
ශ්‍රී ලංකා ශ්වේජින් නිකායට හා අතිගෞරවාහජ් රේරුකානේ මහනාහිමිපාණන්ගේ පැවිදි බවට වෂජ් 100 ක් සම්පූර්ණ වීම අරබයා 2006. 01. 08 දින ප්‍රකාශිත සමරු කලාපය. ශාසනික හා කාලීන වැදගත්කමින් යුත් ලිපි සංග්‍රහයකි.

31. ත‍දමර භදඉකැ එරමඑයි
රේරුකානේ මහනාහිමිපාණන්ගේ චතුරාය්‍යජ් සත්‍යය පොතේ ඉංග්‍රීසි අනුවාදයකි.

32. දීඝනිකාය ටීකාව
බුරුමයේ ඡට්ඨ සංගායනාවේදී සංගායනාවට පාත්‍ර වූ දීඝනිකාය ටීකාව සිංහල අකුරින් මද්‍ර‘තයි. (පාලි භාෂාවෙන්)